Het vertrouwen van het publiek in de wetenschap is van cruciaal belang in een samenleving die voor meerdere mondiale uitdagingen staat. Tegelijkertijd concurreren, onder invloed van complottheorieën en desinformatie, steeds vaker verschillende interpretaties van de werkelijkheid met elkaar. Hierdoor is het vertrouwen in de overheid, de media en publieke informatie, maar ook in wetenschappelijke expertise en innovatie, afgenomen.
Door de toenemende verwevenheid van publieke en private belangen vragen steeds meer mensen zich af of wetenschappelijke informatie wel voldoende betrouwbaar, onafhankelijk en objectief is. Kunst kan platforms bieden voor dialoog en ruimte creëren om verschillende aspecten van vertrouwen en wantrouwen en hun legitimiteit te bespreken. Tegelijkertijd is het voor kunstenaars belangrijk om kritisch te blijven en te bewaken waar de grens tussen kunst en PR ligt.
Tijdens dit Firepit-debat gingen we in gesprek over de legitieme en illegitieme aspecten van vertrouwen en wantrouwen in de wetenschap.
Onder leiding van filosoof dr. Laurens Landeweerd (Radboud Universiteit), en samen met speciale gast en voormalig raadslid Mary Ann Schreurs, bespraken we uiteenlopende en prikkelende onderwerpen rondom vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid binnen de wetenschap, kunst en andere werkvelden.
Het eerste hoofdthema was de vrijheid binnen verschillende disciplines, waarbij kunst en wetenschap de belangrijkste aandachtsgebieden waren. Eerst werd de positie van de kunstenaar besproken: hoeveel vrijheid hebben kunstenaars vandaag de dag en hoeveel vrijheid zouden zij volgens de verschillende deelnemers moeten krijgen? Vervolgens werd dit onderwerp doorgetrokken naar de wetenschap, omdat deze twee disciplines binnen BioArt Laboratories samenkomen. Binnen de wetenschap lijkt de ruimte voor vrijheid beperkter. De deelnemers deelden hierover verschillende visies en discussieerden over de grenzen en voorwaarden van wetenschappelijke vrijheid. Al snel verschoof het gesprek naar de vraag wat deze vrijheid betekent voor de betrouwbaarheid van de kunstenaar of wetenschapper.
Het volgende hoofdonderwerp ging over de problemen die binnen de wetenschap ontstaan en de vraag of de wetenschap deze zelfstandig kan oplossen. Wellicht kunnen samenwerkingen tussen verschillende disciplines tot meer en betere oplossingen leiden. We concludeerden dat kunst en wetenschap de ruimte moeten krijgen om onderwerpen te onderzoeken die hen daadwerkelijk interesseren. Door verschillende werkvelden met elkaar te verbinden en samen te werken, kunnen zij elkaar mogelijk versterken in de zoektocht naar oplossingen voor zowel kleine als grote maatschappelijke vraagstukken. Juist deze kruisbestuiving kan nieuwe inzichten opleveren. Ook sociologie kwam in dit deel van het debat uitgebreid aan bod als een belangrijke aanvullende discipline.
Tot slot bespraken we de invloed van wetenschap en de vraag of één persoon, of juist een hele organisatie, verantwoordelijk kan worden gehouden voor de resultaten en mogelijke veranderingen die wetenschappelijke ontwikkelingen binnen de samenleving en de mensheid teweegbrengen. De deelnemers namen hierin verschillende standpunten in. Sommigen veranderden zelfs van mening nadat ze naar de argumenten en perspectieven van anderen hadden geluisterd. Zo liet het gesprek zien hoe het uitwisselen van verschillende visies kan bijdragen aan een genuanceerder beeld van verantwoordelijkheid binnen wetenschap en innovatie.
Er heerste een vrolijke, gezellige en respectvolle sfeer, waardoor de avond op informele wijze werd afgesloten met gepofte aardappelen, marshmallows en drankjes.
Kom langs bij het volgende debat in oktober 2022!